انواع پسوریازیس: ۷ نوع از بیماری پسوریازیس به همراه روش های درمانی

پسوریازیس نوعی اختلال مزمن پوست است. این بیماری به عنوان نوعی بیماری خود ایمنی به شمار می‌رود؛ یعنی این‌که در این بیماری، دستگاه ایمنی به جای محافظت از بدن، به آن آسیب می‌رساند. در این مقاله با ما همراه باشید تا با انواع پسوریازیس و روش های درمانی آن آشنا شوید.

انواع پسوریازیس

پسوریازیس باعث می‌شود لکه‌هایی روی پوست ایجاد شوند که گاهی اوقات نقره‌ای یا قرمز رنگ هستند و ممکن است با خارش و درد همراه باشند. این لکه‌ها ممکن است طی چند روز یا بیش از یک ماه ایجاد شوند و از بین بروند.

علائم بیماری پسوریازیس

شایع‌ترین علائم بیماری پسوریازیس عبارت هستند از:

الف. ایجاد لکه‌های قرمز رنگ روی پوست
ب. بروز لکه‌های فلس مانند که گاهی اوقات نقره‌ای رنگ هستند
پ. خارش پوست
ت. تورم، سفتی، یا درد مفاصل

علائم بیماری پسوریازیس به نوع آن بستگی دارد. پنج نوع اصلی بیماری پسوریازیس وجود دارد:

الف. پسوریازیس پلاکی
ب. پسوریازیس خالدار
پ. پسوریازیس معکوس
ت. پسوریازیس پوسچولار
ث. پسوریازیس اریترودرمیک

علاوه بر این‌ها، دو نوع دیگر از پسوریازیس نیز وجود دارد که شامل پسوریازیس ناخن و آرتریت پسوریاتیک می‌شوند.

هم‌چنین، پسوریازیس ممکن است باعث بروز علائمی نظیر استرس روانی، اضطراب، و کاهش اعتماد به نفس نیز بشود. افسردگی یکی از علائم شایع در میان مبتلایان به پسوریازیس است.

آگاهی از نوع بیماری پسوریازیس می‌تواند در طراحی برنامه‌ی درمانی به شما و پزشک معالج‌تان کمک کند. بیش‌تر آدم‌ها، در هر بار ابتلا به این بیماری، معمولا به یک نوع از آن دچار می‌شوند. گاهی اوقات، بعد از بهبود علائم پسوریازیس، ممکن است – در واکنش به محرک‌های دیگر – شکل جدیدی از این بیماری به سراغ‌تان بیاید. هیچ یک از انواع پسوریازیس واگیردار نیستند.

در این مقاله، سایت بازده قصد دارد به بیان ۷ نوع پسوریازیس و روش‌های درمانی مناسب هر یک از آن‌ها بپردازد.

۱. پسوریازیس پلاکی

پسوریازیس پلاکی شایع‌ترین نوع پسوریازیس است. از هر ۱۰ آدم مبتلا به پسوریازیس، ۸ نفر به این نوع از این بیماری مبتلا هستند. در اصطلاح پزشکی، به این نوع از پسوریازیس، “پسوریازیس والگاریس“‌ گفته می‌شود. ‌

پسوریازیس پلاکی باعث ایجاد زوائدی قرمز رنگ، برجسته، و ملتهب روی پوست می‌شود که با پوسته‌های فلس ‌مانند سفید یا نقره‌ای رنگی پوشیده شده‌اند. این نقاط ممکن است دچار خارش و سوزش نیز شوند. پسوریازیس پلاکی ممکن است در هر ناحیه‌ از پوست ایجاد شود، ولی غالبا در نواحی زیر مشاهده می‌شود:

الف. آرنج‌ها
ب. زانوها
پ. پوست سر
ت. ناحیه‌ی پایین کمر

درمان‌های پسوریازیس پلاکی

پزشک در اولین مرحله، جهت پیشگیری از خشکی و حساس شدن بیش از اندازه‌ي‌ پوست، استفاده از مرطوب کننده‌ها را برای بیمار تجویز می‌کند. این مرطوب کننده‌ها می‌توانند شامل کرم‌های کورتیزون (بدون نسخه) یا مرطوب کننده‌های روغنی باشند. هم‌چنین، پزشک معالج به بررسی محرک‌های احتمال مخصوص این بیماری می‌پردازد؛ از جمله‌ي این محرک‌ها می‌توان به استرس یا کم خوابی اشاره کرد.

سایر درمان‌های پسوریازیس پلاکی عبارت هستند از:

الف. کرم‌های حاوی ویتامین D نظیر کلسیپوتریول (دایونکس) و کلسیتریول جهت کاهش سرعت رشد سلول‌های پوستی
ب. رتینوئید موضعی جهت کمک به کاهش التهاب
پ. داروهایی نظیر تازاروتین (با عناوین تجاری تازوراک، آواژ و غیره)
ت. استفاده از قطران، به صورت کرم، روغن، یا شامپو

در برخی موارد، بیمار مبتلا به پسوریازیس پلاکی به انجام نور درمانی نیاز پیدا می‌کند. نور درمانی شامل قرار گرفتن بیمار در معرض اشعه‌های فرا بنفش A و فرا بنفش B می‌شود. گاهی اوقات روند درمانی به صورت ترکیبی از تجویز داروهای خوراکی، نور درمانی، و تجویز پماد جهت کاهش التهاب دنبال می‌شود.

انواع پسوریازیس ۲: پسوریازیس خالدار (قطره‌ای)

این نوع از پسوریازیس معمولا در کودکان یا نوجوانان بروز می‌کند. احتمال بروز پسوریازیس خالدار یا قطره‌ای در مقایسه با سایر انواع این بیماری ۲ درصد است. پسوریازیس خالدار باعث ایجاد نقاط کوچک و صورتی (قرمز) رنگی روی پوست می‌شود. این نوع از پسوریازیس معمولا در نواحی زیر ایجاد می‌شود:

الف. بالا تنه
ب. بالای بازوها
پ. ران‌ها
ت. پوست سر

محرک‌های این نوع از پسوریازیس عبارت هستند از:

الف. عفونت‌های بخش فوقانی دستگاه تنفسی نظیر گلو درد یا ورم لوزه
ب. استرس
پ. ایجاد جراحت روی پوست
ت. مصرف برخی داروهای خاص نظیر مسدود کننده‌های گیرنده آدرنرژیک بتا

این نوع از پسوریازیس ممکن است بعد از چند هفته، حتی بدون نیاز به درمان، بر طرف شود. اگر چه این نوع از پسوریازیس در برخی موارد، پایدارتر است و باید درمان شود.

درمان‌های پسوریازیس خالدار

درمان عامل اصلی بروز عفونت در بدن بیمار می‌تواند به درمان پسوریازیس خالدار کمک کند. اگر عفونت باکتریایی باعث ایجاد این نوع پسوریازیس شده باشد، تجویز آنتی‌بیوتیک می‌تواند در درمان آن موثر باشد. به علاوه، پزشک معالج ممکن است کرم‌های استروئیدی معمول، نور درمانی، و داروهای خوراکی نیز تجویز کند.

انواع پسوریازیس ۳: پسوریازیس معکوس

این نوع از انواع پسوریازیس باعث ایجاد لکه‌های قرمز (روشن) رنگ، نرم، و شفاف می‌شود؛ ولی بر خلاف پسوریازیس پلاکی، زوائد فلس مانند ندارد. پسوریازیس معکوس معمولا در نواحی زیر مشاهده می‌شود:

الف. زیر بغل
ب. کشاله‌ي ران
پ. زیر پستان‌ها
ت. چین و چروک‌های پوست در نواحی تناسلی و باسن

وضعیت پسوریازیس معکوس ممکن است در اثر تعریق یا اصطکاک وخیم‌تر شود. این نوع پسوریازیس ممکن است در اثر تجمع قارچ ایجاد شود.

درمان‌های پسوریازیس معکوس

درمان‌های پسوریازیس معکوس مشابه‌ی درمان‌های پسوریازیس پلاکی است. روند درمان می‌تواند شامل تجویز کرم‌های استروئیدی موضعی، نور درمانی، و داروهای خوراکی باشد. پزشک معالج ممکن است به منظور جلوگیری از نازک شدن بیش از اندازه‌ي پوست، از کرم‌های استروئیدی با قدرت پایین استفاده کند. هم‌چنین، ممکن است استفاده‌ی خوراکی یا موضعی از داروهای ضد رشد قارچ یا باکتری نیز برای این بیماران مفید باشد.

۴. پسوریازیس پوسچولار (یا چرک دانه‌ای)

این گونه از انواع پسوریازیس تا حدودی نادر است و غالبا در بزرگسالان بروز می‌کند. پسوریازیس پوسچولار یا چرک دانه‌ای باعث ایجاد برجستگی‌ها چرکینی می‌شود که اطراف‌شان را پوست قرمز رنگی احاطه کرده است. این برجستگی‌ها ممکن است عفونی به نظر برسند، ولی در حقیقت عفونی نیستند.

این نوع از پسوریازیس ممکن است در یک بخش بدن نظیر دست‌ها یا پاها ایجاد شود، ولی گاهی اوقات نیز ممکن است تمام بدن را در بر بگیرد که به آن، پسوریازیس پوسچولار منتشر گفته می‌شود. در این شرایط، وضعیت بیمار می‌تواند بسیار وخیم شود، و لازم است به سرعت تحت اقدامات درمانی قرار بگیرد.

پسوریازیس پوسچولار منتشر می‌تواند باعث بروز علائم زیر شود:

الف. تب
ب. لرز
پ. حالت تهوع
ت. افزایش ضربان قلب
ث. ضعف ماهیچه‌ها

عوامل تحریک کننده‌ی این نوع از پسوریازیس عبارت هستند از:

الف. استفاده از داروهای موضعی (پمادهایی که روی پوست مالیده می‌شوند) یا داروهای سیستمیک (داروهایی که بر کل بدن‌تان اثر می‌گذارند)، به ویژه استروئیدها
ب. توقف ناگهانی داروهای سیستمیک یا داروهای استروئیدی موضعی قوی که روی بخش عمده‌ای از پوست‌ بدن‌تان مالیده می‌شوند.
پ. قرار گرفتن بیش از اندازه‌ در معرض اشعه‌ی فرا بنفش (UV) بدون استفاده از کرم‌های ضد آفتاب
ت. بارداری
ث. ابتلا به عفونت
ج. استرس
چ. قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی

درمان‌های پسوریازیس پوسچولار

درمان پسوریازیس پوسچولار به اندازه‌ي ناحیه‌ي آسیب دیده‌ی پوست بستگی دارد. لکه‌های کوچک‌تر را معمولا با کرم‌های کورتیکواستروئید (کورتون)، چه به صورت داروهای بدون نسخه یا داروهای تجویزی، درمان می‌کنند. لکه‌های بزرگ‌تر ممکن است به داروهای خوراکی و نور درمانی نیاز داشته باشند. شناسایی و درمانی علت اصلی این بیماری نیز می‌توانند احتمال عود کردن پسوریازیس پوسچولار را کاهش دهند.

انواع پسوریازیس ۵: پسوریازیس اریترودرمیک

این نوع از پسوریازیس از همه‌ی انواع دیگر این بیماری نادرتر است؛ ولی در عین حال، می‌تواند بسیار جدی و وخیم باشد. پسوریازیس اریترودرمیک بیش‌تر نقاط بدن را در بر می‌گیرد؛ به گونه‌ای که انگار سرتاسر بدن دچار سوختگی شده باشد. از دیگر علائم این نوع از پسوریازیس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف. احساس خارش شدید، سوزش،‌ یا پوسته شدن سطح پوست
ب. افزایش سرعت ضربان قلب
پ. بروز تغییراتی در دمای بدن

در صورت مشاهده‌ی این علائم، فورا باید به پزشک مراجعه شود. در این موارد،‌ بیمار نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد. پسوریازیس اریترودرمیک با کاهش سطح پروتئین و مایعات بدن می‌تواند باعث بروز امراض شدیدی شود. در این شرایط،‌ بیماری ممکن است دچار عفونت، ذات‌الریه (سینه پهلو)، یا نارسایی احتقانی قلب شود.

عوامل تحریک کننده‌ی این نوع از پسوریازیس عبارت هستند از:

الف. توقف ناگهانی درمان‌های سیستمیک پسوریازیس
ب. واکنش حساسیتی (آلرژیک) به دارو
پ. آفتاب سوختگی شدید
ت. عفونت
ث. مصرف داروهایی نظیر لیتیوم، داروهای ضد مالاریا، کورتیزون، یا محصولات دارای قطران قوی

به علاوه، پسوریازیس اریترودرمیک ممکن است هنگامی بروز کند که کنترل بیماری پسوریازیس بسیار دشوار شده باشد.

درمان‌های پسوریازیس اریترودرمیک

معمولا افراد مبتلا به این وضعیت به مراقبت‌های بیمارستانی نیاز دارند. این افراد باید در بیمارستان بستری شوند و ترکیبی از درمان‌های مختلف را دریافت کنند. این درمان‌ها می‌توانند شامل پانسمان دارویی مرطوب، پمادهای استروئیدی، و تجویز داروهای خوراکی باشند. بیمار باید تا بهبود علائم در بیمارستان بستری باشد.

۶. پسوریازیس ناخن (صدف ناخن)

بیش از نیمی از مبتلایان به پسوریازیس دچار بروز تغییراتی در ناخن‌های‌شان نیز می‌شوند. این وضعیت در میان افراد مبتلا به آرتریت پسوریاتیک بسیار شایع‌تر است.

علائم شایع این نوع از پسوریازیس از قرار زیر هستند:

الف. ایجاد حفره و سوراخ روزی ناخن‌ها
ب. حساس و دردناک شدن ناخن‌ها
پ. جدا شدن ناخن‌ها از بستر ناخن
ت. تغییر رنگ ناخن‌ها (به زرد مایل به قهوه‌ای)
ث. ایجاد مواد گچ مانندی زیر ناخن‌ها

مبتلایان به این نوع از پسوریازیس ممکن است دچار عفونت‌های قارچی نیز بشوند.

درمان‌های پسوریازیس ناخن

درمان‌های لازم برای پسوریازیس ناخن مشابه‌ي درمان‌های مورد استفاده برای پسوریازیس پلاکی هستند. مشاهده‌ی نتایج و تاثیرات درمان پسوریازیس ناخن کمی زمان می‌برد، زیرا رشد ناخن بسیار آهسته انجام می‌شود. گزینه‌های درمانی برای پسوریازیس ناخن عبارت هستند از:

الف. نور درمانی
ب. تجویز داروهای خوراکی نظیر متوتروکسات
پ. بیولوژیکس که به صورت تزریق درون وریدی استفاده می‌شود

انواع پسوریازیس ۷: آرتریت پسوریاتیک

این وضعیت هنگامی بروز می‌کند که بیمار به طور هم‌زمان دچار پسوریازیس و آرتریت (التهاب مفصل) شده باشد. در ۷۰ درصد موارد، افراد مبتلا به آرتریت پسوریاتیک، ۱۰ سال قبل از ابتلا به این بیماری، به پسوریازیس دچار شده‌اند. حدود ۹۰ درصد از مبتلایان به این بیماری نیز شاهد بروز تغییراتی در ناخن‌های‌شان هستند. شایع‌ترین علائم آرتریت پسوریاتیک عبارت هستند از:

الف. درد و سفتی مفاصل که هنگام صبح و بعد از استراحت وخیم‌تر می‌شوند.
ب. تورم انگشتان دست و پا
پ. افزایش دمای مفاصلی که احتمالا تغییر رنگ نیز داده‌اند.

درمان‌های آرتریت پسوریاتیک

درمان‌های آرتریت پسوریاتیک می‌توانند شامل استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID) نظیر ایبوپروفن و ناپروکسن سدیم باشند. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی می‌توانند به کاهش بروز تورم و درد ناشی از آرتریت پسوریاتیک کمک کنند.

تجویز داروهایی نظیر پردنیزون، نوعی کورتیکواستروئید (کورتون) خوراکی، نیز ممکن است به کاهش التهاب عامل ایجاد کننده‌ی آرتریت پسوریاتیک کمک کنند. هم‌چنین،‌ برای درمان این نوع از پسوریازیس داروهای موضعی نظیر اسید سالیسیلیک، کلسیپوتریول، و  تازاروتین نیز تجویز می‌شود.

گروه مخصوصی از داروها نیز به نام دارو‌های ضد روماتیسمی اصلاح ‌کننده بیماری می‌توانند به کاهش التهاب و آسیب‌های مفصلی کمک کنند. هم‌چنین، زیر مجموعه‌ای از داروهای ضد روماتیسمی اصلاح ‌کننده بیماری به نام بیولوژیکس نیز ممکن است به کاهش التهاب سلولی کمک کند.

مراقبت‌های شخصی برای بیماران مبتلا به پسوریازیس

با این‌که هیچ یک از انواع پسوریازیس به طور کامل درمان‌پذیر نیست، می‌توان علائم آن را درمان کرد و تا اندازه‌ي قابل ملاحظه‌ای بهبودی به دست آورد. پزشک معالج با کمک بیمار برنامه‌ی درمانی مناسبی را طراحی می‌کند و با استفاده از آن، وضعیت بیمار را تحت کنترل در آورد. بیمار نیز می‌تواند در خانه اقداماتی را جهت کنترل پسوریازیس به عمل آورد.

ممکن است رسیدن به موثرترین برنامه‌ی درمانی برای علائم پسوریازیس از جانب پزشکان روند آهسته‌ای داشته باشد. غالبا پزشکان مراحل درمانی را با تجویز داروهای موضعی یا نور درمانی آغاز می‌کنند و تنها هنگامی به سراغ داروهای سیستمیک می‌روند که اولین مرحله‌ي درمان با موفقیت مواجه نشده باشد.

مبارزه با بیماری و دریافت پشتیبانی

استرس، اضطراب، افسردگی، و دیگر اختلالات روانی جزء عوارض جانبی پسوریازیس شناخته می‌شوند. بیمار با شرکت در گروه‌هایی متشکل از سایر آدم‌هایی که مشکلات یا نگرانی‌های مشابه‌ای را تجربه کرده‌اند، ممکن است به نتایج مثبتی دست یابد. هم‌چنین، بیمار می‌تواند در مورد مراجعه به متخصصی که دارای تجربه‌ی درمان پسوریازیس باشد، با پزشک معالج خود مشورت کند.

جمع‌بندی

انواع مختلفی از بیماری پسوریازیس وجود دارند که هر کدام علائم مختلفی را ایجاد می‌کنند. اگر درباره‌ی وضعیت پوست‌تان دچار نگرانی‌هایی هستید، حتما فورا به پزشک مراجعه کنید. تشخیص نوع پسوریازیس به تعیین نوع درمان کمک می‌کند.

با این‌که درمان کاملی برای پسوریازیس وجود ندارد، روند درمانی می‌تواند به تسکین و کنترل علائم کمک کند.

بسیاری از آدم‌ها معتقدند پسوریازیس واگیردار است، ولی این بیماری از شخصی به شخص دیگر منتقل نمی‌شود. پژوهشگران معتقدند ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی، و دستگاه ایمنی بدن باعث بروز پسوریازیس می‌شود.

با پشتیبانی و تلاش‌های صدها نفر از فعالان و سازمان‌های پزشکی و بهداشتی، سطح آگاهی و شیوه‌های درمانی مخصوص به پسوریازیس به تدریج در حال پیشرفت هستند. اگر فکر می‌کنید به پسوریازیس مبتلا هستید حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک می‌تواند گزینه‌ها و روش‌های درمانی موثری را برای مبارزه با این بیماری به کار ببندد.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – امیررضا مصطفایی

منبع: healthline و webmd

انواع پسوریازیس: ۷ نوع از بیماری پسوریازیس به همراه روش های درمانی

نوشته انواع پسوریازیس: ۷ نوع از بیماری پسوریازیس به همراه روش های درمانی اولین بار در مجله کسب و کار بازده پدیدار شد.